Człowiek z punktu widzenia naukowego

Złudzeniem jest, by szczęście i zdrowie jednostki mogło być osiągnięte przez nią w izolacji, w oderwaniu od dobra i szczęścia innych ludzi, z którymi każda jednostka znajduje się w rozlicznych i ścisłych związkach jako element systemu: ja – ty, ja – inni. Zaburzanie tych związków, niszczenie ich homeostazy, jest czynnikiem nie tylko niszczącym zdrowie, ale także i wynaturzeniem struktur hierarchii wartości. Konieczne jest więc przeniesienie akcentów z egoistycznych na alterocentryczne (nawet w interesie koniecznych stopni egoizmu). Alterocentryzm jest bowiem postawą, w której nie musi nastąpić całkowite wyrzeczenie się egoizmu, niekiedy równoznaczne z wyrzeczeniem się własnego „ja”, natomiast nosiciel takiej postawy wie, że przyczyniając się do dobra innych – sam uzyskuje dobro, czyli także zaspokaja swój egoizm. Jest to więc, paradoksalnie mówiąc, rodzaj „interesownego altruizmu” jako formuła chyba bardziej do powszechnego zaakceptowania niż altruizm w pełnym i jednostronnym rozumieniu.

Z punktu widzenia naukowego człowiek powinien pełnić wobec ewolucji biosfery rolę systemu sterującego nim dla własnych potrzeb, zgodnie z własnym systemem wartości. Dziś, gdy jednostka w skali światowej zyskuje coraz większe możliwości wyboru zawodu, miejsca w społeczeństwie, zakładania rodziny itp., a przede wszystkim – po raz pierwszy w dziejach – możliwość wyboru światopoglądu, znaczy to, że obszar wolności jednostki poszerza się. Musimy więc zwrócić się ku swemu wnętrzu, ku istocie człowieka, w której tkwi zdolność wyboru podmiotowego, gdyż inaczej zniszczymy nie tylko biosferę, lecz także człowieczeństwo w człowieku. Jest bo- wiem tak, że rozwój technosfery mylnie uznaliśmy za konieczny i niemal wyłączny warunek dalszego postępu we wszelkich dziedzinach życia. Przecież Kopernik miał do dyspozycji tylko własną głowę i bardzo prymitywne przyrządy, a jednak dokonał przełomowego odkrycia. Podobnie zresztą, w pewnym sensie, Einstein.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>