Rzeczywistość człowieka i rzeczywistość medycyny

Systemowa filozofia medycyny zakłada, że chcąc poznać człowieka w jego zdrowiu i chorobie, musimy przede wszystkim poznać środowisko, w którym on żyje, jak również poznać i siebie samego. Człowieka nie należy bowiem rozpatrywać jako sumy narządów, albowiem każda całość jest czymś więcej niż wyłącznie sumą części. A ponadto człowiek jest czymś więcej niż tylko rzeczywistością biologiczną, ponieważ w toku swej ewolucji, zwłaszcza pozagenowej, czyli kulturowej, staje się także rzeczywistością etyczną. Kształtując środowisko biofizyczne, kształtuje środowisko psychospołeczne: nadaje więc kształt tym środowiskom t zarazem jest przez nie sam kształtowany. Człowiek „zamieszkuje” kilka wzajemnie „przenikających się” światów. Z pochodzenia jest organizmem biologicznym, a „z zawodu” – nośnikiem ról społecznych. Natomiast jako myśląca cząstka biosfery stanowi system łącznikowy i koordynujący swój świat wewnętrzny ze światem zewnętrznym, gospodarzy bowiem najwyżej wyewoluowaną żywą materią, z jakiej jest zbudowany jego mózg jako narząd. A struktura i funkcja mózgu zależą z kolei od substancji energomaterial- nych oraz od informacji, jakie przenikają do organizmu ze środowiska bio- fizycznego – w dużym stopniu przez przewód pokarmowy – oraz ze środowiska psychospołecznego torem informacyjno-zmysłowym.

Poszukując źródeł zagrożenia zdrowia i życia jednostek oraz społeczeństw, filozofia systemowa medycyny przyjęła na siebie niejako rolę „prowadzącego śledztwo”. Śledztwo to wykazało sprawców zagrożeń i sprawcy ci – z punktu widzenia medycyny – muszą być nazwani i wskazani, m.in. po to, by uświadomić ludziom, że aktualnie pojmowana i ukształtowana instytucjonalnie medycyna, pozostawiona sama sobie na wielkim placu boju o Człowieka, coraz bardziej staje się bezsilna. Władna jest jednak nazywać i przestrzegać, mobilizować do wspólnego wysiłku „Wszystkich na rzecz zdrowia wszystkich” – co stało się praktycznie realizowanym hasłem przyświecającym Komisji Ochrony Zdrowia Społecznego Oddziału PAN w Krakowie, jak też Nieformalnemu Instytutowi Ekologicznej Profilaktyki.

Uważamy, że zrealizowanie tego hasła – tak w skali kraju, jak i świata – pozwoli, by medycyna – z jednej strony jako instrumentarium, jako bogaty zespół technik leczenia – mogła sensownie spełniać swe zadanie niesienia pomocy bezpośrednio zagrożonemu zdrowiu lub życiu. Z drugiej zaś strony realizacja tego hasła pozwoli na takie jakościowe podniesienie rangi medycyny, aby widziana była we właściwym miejscu hierarchii potrzeb społecznych i humanistycznych. Stanie się wówczas faktycznym „pomocnikiem życia”, uzyskując większe niż dotąd możliwości nie tylko uleczania oraz łagodzenia cierpień, lecz także (a może przede wszystkim) zapobiegania cierpieniom, chorobom i przedwczesnym zgonom.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>